Recensies - Gezel in marmer Anjet Daanje
verhaal en de diepgang van de problematiek. Zelf besprak ik twee boeken van Daanje in de Leeuwarder Courant zeer enthousiast, ook haar eerdere roman Veelvuldig en alleen (2004). Mijn laatste zin over Gezel in marmer ging als volgt: «En toen het uit was zat ik er stil bij te kijken en voelde ik mezelf denken waar je als lezer altijd op hoopt: eindelijk, eindelijk weer eens een echt mooie roman.»
Het is een raadsel dat iemand die zo goed schrijft en dat al jaren doet, toch totaal wordt overgeslagen door vrijwel alle recensenten. Want Daanje is goed, zeer goed, ik schaam me gewoon het hier toch nog een keer te zeggen, het had allang overal gezegd moeten worden. Lees haar laatste boek en verwon-
der je. Ze schrijft precies, glashelder en doelgericht proza dat aan alle kanten deugt, dat een verhaal niet botweg van a naar b vervoert, maar alle lagen laat zien van menselijk gedrag, illusies, verraad, en van schrijfkunst.
Bij Daanje is schrijven echt nog een kunst, geen invuloefening, maar een vorm van zoekend denken
en schrijven over menselijk gedrag en hoe je dat in een verhaal kunt onderbrengen. Denk niet dat ze het moet hebben van dat etherische fluisterproza waar-
mee sommige schrijvers en schrijfsters in Nederland piepkleine belevenissen over niks proberen op te blazen tot minuscule verhaaltjes waartussen zich veel wit bevindt. Haar proza staat onwankelbaar en ze weet hoe ze iets overdraagt zonder oeverloos uit te willen leggen. Ze schrijft direct en laconiek, schijn-
baar zonder literair vertoon, ze heeft haar best erop gedaan net te doen alsof haar proza toevallig uit haar pen is gerold. Ja, vergeet het maar, dit is proza van een grote urgentie.
In Gezel in marmer gaat het om een conflict tussen een beeldhouwster en een steenhouwster. Wie is belangrijker: de bedenker of de uitvoerder? Het buitengewone is dat Daanje je steeds het gevoel geeft dat ze perfect op de hoogte is van deze beeld-
houwwereld. Ze weet hoe het werkt, hoe je opge-
leid wordt tot steenhouwster, welke namen beitels hebben, hoe je moet hakken, wat er komt kijken
V-97 V-98